Wie wil investeren in een biologische melkveehouderij, moet weten in welke richting de sector ontwikkelt in de komende 15 tot 25 jaar. Duidelijkheid daarover ontbreekt op dit moment. Daarom werken Wageningse onderzoekers, voor de Regiegroep Opschaling Biologische zuivel en rundvlees samen met boeren, ketens en andere betrokkenen, ideeën uit voor het biologische melkveebedrijf van de toekomst.
Het is duidelijk dat de hele veehouderij voor veranderingen staat, zowel gangbaar als ook biologisch. De ontwikkelingsmogelijkheden worden sterk bepaald door eisen van markt en overheden op het gebied van dierenwelzijn, stikstof, waterkwaliteit, klimaat natuur en biodiversiteit. Veel oplossingen, zoals bijvoorbeeld emissiebeperkende staltechniek, worden ontwikkeld voor de gangbare, intensieve veehouderij. Deze passen niet altijd bij de uitgangspunten en regels voor de biologische sector.
Interactieve ontwerpmethode
In het onderzoeksproject gaan onderzoekers van Wageningen Livestock Research (WLR) op zoek naar een schets van de toekomst voor de biologische melkveehouderij die richting geeft en die ook inspiratie biedt voor andere concepten. Ze doen dat met een interactieve ontwerpmethode, samen met een actieve groep meedenkers, boeren en andere betrokkenen, vertelt WRL-onderzoeker Bram Bos. Daarbij formuleren ze eerst de doelen en gewenste eigenschappen van de sector. Daarbij gaat het ook om de vraag hoe biologisch zich kan blijven onderscheiden, naast andere ketenconcepten, in een toekomst waarin de gangbare veehouderij ook steeds duurzamer wordt.
Vervolgens worden in verschillende ontwerpsessies concepten uitgewerkt. Bos: “Dat kunnen praktische zaken op het bedrijf zijn, zoals onderdelen van een nieuw stalsysteem of een methode voor mestmanagement. Het kunnen ook organisatorische dingen zijn, zoals een samenwerking met akkerbouwers of de verwaarding van kalveren voor de vleesproductie of koe-kalf contact.” Het project loopt tot eind 2026. Bos houdt rekening met een uitloop in 2027. “Mogelijk komen interessante nieuwe ideeën aan de orde die we in de praktijk willen uitproberen. Dat vraagt dan wat extra tijd.”
Versnelling van de groei
Het doel van het project is volgens Bos “richting geven en oplossingsmogelijkheden schetsen. We gaan melkveehouders niet vertellen wat ze moeten doen.” De uitkomsten zijn interessant voor veehouders die willen investeren in bedrijfsaanpassingen of nieuwbouw, stelt voorzitter Bouma van De Natuurweide. “Niet alleen voor de huidige biologische melkveehouders, ook voor gangbare boeren die een omschakeling overwegen.” Hij hoopt dat de ideeën over het biologisch melkveebedrijf van de toekomst ook doordringen tot beleidsmakers. “Wij willen dat de oplossingen die onze sector biedt, de erkenning krijgt die nodig is voor verdere ontwikkeling en versnelling van de groei.”
Het onderzoek wordt uitgevoerd op initiatief van de Regiegroep opschaling biologische zuivel en rundvlees, waarin verschillende ketenpartijen zijn vertegenwoordigd. De inzet van Wageningen University & Research (WUR) is gefinancierd vanuit het onderzoeksbudget van het Marktprogramma VDP.