Systematische verduurzaming MKB in de levensmiddelenindustrie

Aan de hand van de ervaringen bij vier MKB-bedrijven in de Zaanstreek wordt een voorbeeldaanpak gedefinieerd die de FNLI aanbiedt aan haar leden. Zo wordt o.a. de milieu-impact in kaart gebracht, een bundeling van data op het gebied van energie, afval, water en emissies.

FNLI, Systematische verduurzaming MKB

MKB: VERDUURZAMING LEVENSMIDDELENINDUSTRIE.
Ilonka de Beer is als programmamanager vanuit Sandalfon verantwoordelijk voor het slagen van de pilot: “Het bewandelen van dit pad naar verduurzaming is voor ieder bedrijf een uniek proces en vraagt om maatwerk.”

SPECIFIEKE AANPAK MKB 
Ilonka De Beer vervolgt: “Verduurzaming in het midden- en kleinbedrijf vraagt om een specifieke aanpak. MKB-bedrijven kenmerken zich door eigen mogelijkheden en vaardigheden. Vaak kunnen zij snel en flexibel reageren. Daarnaast zijn de verankering in stad en regio en het persoonlijke contact met klanten en andere stakeholders al onderdeel van hun dagelijkse bedrijfsvoering. Vooral bij familiebedrijven zit duurzaamheid in de vorm van zorg naar volgende generaties in de genen van het bedrijf. Belemmeringen zijn er ook. MKBbedrijven hebben vaak te maken met gebrek aan middelen (tijd, kennis, geld) en daardoor weinig ruimte om medewerkers in te zetten op verduurzaming. Ook is de invloed van een MKB bedrijf op de keten vaak gering.”

PILOT IN DRIE FASEN
De pilot bestaat uit drie fasen. Gestart is met een Planetscan. Hierbij wordt per bedrijf de milieu-impact in kaart gebracht; een bundeling van data op het gebied van energie, afval, water en emissies. De tweede fase richt zich op een verdiepingsslag in procesverduurzaming of de opname van verduurzaming in de financiële verslaglegging. In de laatste fase staat de communicatie van het bedrijf als geheel centraal. Het gaat dan onder meer om het betrekken van personeel bij verduurzaming en het formuleren van een missie waarin het streven naar verduurzaming verankerd is. De kennis en instrumenten die uit de pilot voortkomen, worden via de website ter beschikking gesteld aan alle leden van de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) en dienen ter inspiratie voor andere MKB-bedrijven. Een van de deelnemende bedrijven in deze innovatiepilot is het Zaanse bedrijf Exter. Het bedrijf produceert en levert talloze aroma’s voor soepen, sauzen, pasta’s, vlees. Het bestaat inmiddels bijna 70 jaar. Directeur Ad van Vugt over het proces van verduurzaming: “Voor Exter is duurzaamheid niet alleen kostenbesparing of omdat de omgeving erom vraagt maar ook gewoon omdat het zo hoort, je hoort als mens en als bedrijf fatsoenlijk met mensen en omgeving om te gaan. De pilot heeft ons niet alleen duidelijk gemaakt hoeveel we eigenlijk al deden, maar ook wat er nog meer kan en vooral dat je erover moet communiceren, binnen en buiten je bedrijf”.


FNLI Systematische verduurzaming MKB

Verduurzaming van industrieën is een algemene trend aan het worden. Dit vanuit een intrinsieke motivatie bij bedrijven, en als reactie op vragen en issues vanuit ngo’s, de overheid, de maatschappij en de afnemers. Het is aan de ondernemers om hierop een antwoord te geven. Het grootbedrijf komt aardig uit de voeten met MVO en de communicatie daarover bij zijn stakeholders. Het MKB kan vanwege de geringe omvang geen alomvattend systeem van MVO hanteren.

Het gevaar is latent dat eisen worden gesteld die geen bijdrage leveren aan maatschappelijke prestaties. De FNLI wil de ondernemers bij het kleine MKB (20-50 werknemers) hierbij gaan ondersteunen. Uit gesprekken met verschillende leden van de FNLI uit de doelgroep blijkt hier veel behoefte aan te bestaan. De scope van het onderwerp blijkt dermate breed dat voor velen onoverzichtelijk is waar te beginnen om de wens de bedrijfsprocessen te verduurzamen te realiseren. Deze pilot is gericht op de ontwikkeling van een methodiek om op maat en specifiek voor het kleinere bedrijf en specifiek voor zijn stakeholders MVO vorm geeft: effectief, tegen lage kosten en transparant.

Deze methodiek is nieuw en wordt ontwikkeld door ervaren experts in een multidisciplinair team. Na het testen van de methodiek wordt deze zodanig beschreven dat interne functionarissen deze kunnen volgen, eventueel met coaching. Deze methodiek kan in latere jaren worden volgehouden om veranderingen in de eigen organisatie en de maatschappelijke perceptie te verwerken. Hierdoor ontstaat een soort groeimodel. Drie bedrijven zullen gaan meedoen in een programma van 3 maanden wat gericht zal zijn op de verduurzaming van deze drie bedrijven.

De drie pilot bedrijven, alle uit het MKB, vormen een afspiegeling van de verschillende sectoren binnen de FNLI. De bedrijven zijn Exter Aroma (ingrediëntenproces industrie), Ruig Wild en Gevogelte (foodservice industrie) en Hansel Salades (consumentenproducten). Doel van de drie cases is een visie en leiderschap te ontwikkelen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen. De FNLI fungeert hierbij als trekker.

De pilot wordt nauwgezet gevolgd in de Commissie Duurzaamheid van de FNLI. Deze commissie, waar nagenoeg alle branches in vertegenwoordigd zijn, fungeert als het ware als een klankbordgroep zodat een bredere implementatie van de uitkomsten sneller kan en zal plaatsvinden.

Gerelateerde thema's: Emissies naar de lucht, Energie, Water en bodem